Werkgeversaanpak centraal tijdens achtste Practical Knowledge Café

Het nieuwe hoofdkantoor van Ricoh Nederland in Den Bosch wordt geflankeerd door ov-fietsen en stands met e-bikes voor werknemers. Mobiliteitsmanagement lijkt voor Ricoh hoog op de agenda te staan. Niet voor niets vormde het bedrijf in IT en documentoplossingen het decor van de achtste editie van het Practical Knowledge Café. Het thema: samenwerking met het bedrijfsleven.

Gastheer van dit Practical Knowledge Café was Brian Berkouwer, HR-manager van Ricoh Nederland. Wat de (e-)fietsen in de omgeving van zijn hoofdkantoor al deden vermoeden, werd door hem bewaarheid. ‘Wij geloven in ons eigen statement’, vertelt Berkouwer. ‘We helpen mensen sneller en verder. Daarbij hoort ook duurzame mobiliteit.’ Zo hanteert Ricoh een strak parkeerbeleid: werknemers die minder dan zeven kilometer van het hoofdkantoor vandaan wonen, mogen niet onder het pand parkeren.

Levert dat dan geen weerstand op, vraagt een bezoeker van het Practical Knowledge Café. ‘Natuurlijk moesten we draagvlak creëren’, vertelt Berkouwer. ‘Maar het mobiliteitsbeleid heeft nooit op zichzelf gestaan: het was onderdeel van een groter verandertraject in het bedrijf. Dat maakt het iets gemakkelijker mensen mee te krijgen.’

Normale bedrijfsvoering versus ‘compelling events’
Het praktijkverhaal van Ricoh sluit uitstekend aan bij wat Giuliano Mingardo, de eerste officiële spreker van het Practical Knowledge Café, concludeert in zijn onderzoek Ondernemersperspectief en mobiliteitsmanagement 2.0. Zijn studie richtte zich op de intrinsieke motivatie van bedrijven om iets aan mobiliteitsmanagement te doen. Mingardo: ‘We weten al best veel over hoe we het reisgedrag van automobilisten kunnen beïnvloeden. Maar er is relatief weinig bekend over de manier waarop je het gedrag van (het management van) bedrijven kunt beïnvloeden op het gebied van mobiliteitsbeleid.’

Mingardo constateert in zijn onderzoek dat er een belangrijk verschil bestaat tussen het invoeren van mobiliteitsbeleid tijdens de normale bedrijfsvoering en tijdens ‘compelling events, ofwel verandertrajecten als een verhuizing of reorganisatie. ‘Wie tijdens normale bedrijfsvoering aan mobiliteitsmanagement begint,’ vertelt hij, ‘gebruikt daarvoor drie argumenten: kostenbesparingen, aantrekkelijk werkgeverschap en duurzaamheid/CO2-reductie. Bij compelling events komen echter veel specifiekere motivaties voor mobiliteitsmanagement naar voren, zoals mobiliteitsbeleid als invulling van een compensatiepakket bij een verhuizing.’

Om deze reden raadt Mingardo mobiliteitsmakelaars en adviseurs aan op zoek te gaan naar een compelling event bij een werkgever. Op basis daarvan kunnen ze het gesprek aangaan over de invoering van mobiliteitsmaatregelen. ‘Dan kun je mobiliteitsmanagement als aantrekkelijke businesscase neerzetten. Van belang is dan bovendien dat de hiervoor benodigde interdisciplinaire kennis – van ICT-systemen, communicatie, techniek, enzovoort – geclusterd wordt in plaats van verspreid over de verschillende afdelingen die over aspecten van mobiliteit gaan.’

Twee wereldbeelden
Een goede tip voor werkgevers. Wat doen zij eigenlijk al op het gebied van mobiliteitsmanagement in de verschillende regio’s van Beter Benutten? En wat betekent dat voor de samenwerking tussen (regionale) overheden en werkgevers in het (vervolg van het) programma? Daarover vertelde de tweede spreker van het Practical Knowledge Café, Manon de Caluwé van Twynstra Gudde. Samen met een collega voerde zij vorig jaar diverse gesprekken met werkgevers, programmamanagers, mobiliteitsmakelaars en andere experts uit de Beter Benuttenregio’s. Hoe ziet de samenwerking tussen overheid en werkgevers –kenmerkend voor het programma Beter Benutten – er volgens hen idealiter uit?

Aan de gesprekken bleken twee verschillende ‘wereldbeelden’ ten grondslag te liggen over de rol van overheid, burger en bedrijfsleven in maatschappelijke problematiek. Sommige van de gesprekspartners baseerden hun ideale werkgeversaanpak op het belang dat zij hechtten aan hiërarchie, overheid en instituties. De Caluwé: ‘Volgens hen heeft de overheid een belangrijke regierol in het aanjagen van mobiliteitsbeleid, meer nog dan het bedrijfsleven. Binnen organisaties zelf is het de werkgever die zijn personeel in de ‘goede’ richting stuurt.’ Het andere wereldbeeld is dat van netwerk, markt en individu. ‘Experts die dit wereldbeeld aanhangen, gaan uit van de kracht van de markt’, vertelt De Caluwé. ‘De rol van de overheid is beperkt tot het minimale. Werkgevers verenigen zich in samenwerkingsverbanden met gezamenlijke (mobiliteits)doelstellingen.’

Deze twee ‘wereldbeelden’ hebben invloed op de invulling van de samenwerking met het bedrijfsleven vanuit Beter Benutten. De Caluwé neemt een ambitie waar om het bedrijfsleven zichtbaarder te maken in de programmastructuur van de Beter Benuttenregio’s. ‘We gaan steeds meer naar de situatie toe waarin de overheid (netwerken van) werkgevers faciliteert, maar zich op afstand positioneert.’

Brabant mobiliteitsnetwerk
Die conclusie vormt een mooie introductie op wat in Brabant al van start is gegaan, aldus Tim Wille, mobiliteitsregisseur van het Brabant mobiliteitsnetwerk (BMN) en slotspreker van het Practical Knowledge Café. Hij is vorig jaar door de provincie Noord-Brabant gevraagd invulling te geven aan dit nieuwe netwerk. ‘Mijn opdracht was: creëer een beweging die leidt tot structurele samenwerking in de provincie op het gebied van slim werken en reizen. Dat getuigt van een flinke dosis lef: de provincie stapte af van convenanten, sturen en trekken, maar besloot op een andere manier invulling te geven aan mobiliteit in de regio.’

Daar is het BMN uitgekomen. Wille: ‘We werken samen met overheid, omgeving, onderwijs en ondernemers aan een betere bereikbaarheid van economische toplocaties als Brainport Eindhoven en Paleiskwartier in Den Bosch. Daarvoor vormen we per toplocatie een tijdelijk samenwerkingsverband (community) van relevante stakeholders, waarin wij inspiratie, kennis en energie brengen. Uiteindelijk moet dat leiden tot een structurele manier van samenwerken tussen partijen romdom verschillende vraagstukken, waaronder het verbeteren van bereikbaarheid.’

Posted in: