A4 Delft-Schiedam geruisloos ingepast in landschap

Decennialang werd erover gepraat en onderhandeld, eind vorig jaar was het eindelijk zover: de nieuwe snelweg A4 Delft-Schiedam verwelkomde de eerste nieuwsgierige automobilisten. Een consortium van Heijmans, VolkerWessels en Boskalis (A4All) realiseerde tussen Delft en Schiedam het best in het landschap ingepaste stuk snelweg van Nederland.

Vanaf Delft duikt de fluisterstille snelweg steeds dieper het landschap in, om bij Schiedam volledig te verdwijnen in een twee kilometer lange landtunnel. Aan het einde van de tunnel sluit de weg aan op knooppunt Kethelplein. Met de opening van de A4 (waarvoor de eerste plannen dateren uit de jaren vijftig van de vorige eeuw) is de verbinding tussen Rotterdam en Den Haag aanzienlijk verbeterd; de druk bereden A13 wordt dankzij het nieuwe tracé verder ontlast.

Hoogste standaarden

De tunnel behoort tot de absolute state-of-the-art op het gebied van veiligheid en technisch vernuft. Het ontwerp van de tunnel is volledig gebaseerd op de in 2012 geïntroduceerde landelijke tunnelstandaard (LTS). Deze door marktpartijen en Rijkswaterstaat ontworpen richtlijn omvat strenge voorschriften op het gebied van onder meer verlichting, brandmelding, ventilatie en blusinstallaties.

Maar ook buiten de tunnel voldoet de A4 aan de allerhoogste standaarden. Om het stuk weg letterlijk en figuurlijk geruisloos te laten opgaan in de omgeving, is gebruikgemaakt van een zeer stil, dubbellaags ZOAB-wegdek. Ook de verlichting draagt bij aan een optimale inpassing van de weg; de LED-masten zijn zo geprojecteerd, dat ze alleen de weg zélf verlichten. Al vanaf het moment dat de A4 net buiten Delft dieper de grond induikt, is in het omringende landschap geen licht meer zichtbaar.

Aanleg weg en tunnel

De aanleg van de weg en de bijbehorende tunnel nam 3,5 jaar in beslag, schetst René Valkenburg, directeur Systeemintegratie en Techniek bij Heijmans (en tevens bestuurslid van ASTRIN). “Bij een omvangrijk project als dit zijn uiteraard veel meer partijen betrokken dan alleen de consortiumpartners. Naast de inzet van eigen specialisten en technici hebben we samen met diverse leveranciers gezorgd voor de realisatie van 42 deelinstallaties op het gebied van onder andere besturing, bediening, beveiliging, verlichting en ventilatie. Heijmans en Vialis vervulden daarbij de rol van systeemintegrator. Ook was Heijmans verantwoordelijk voor de veiligheidsvoorzieningen in de tunnel, waaronder de CCTV-, omroep- en intercominstallaties. Deze zijn gekoppeld aan de Heijmans Object Manager, die besturing, bediening en bewaking daadwerkelijk mogelijk maakt.”

Structurele reflectie

Een project als dit vraagt om een goede sturing, benadrukt Valkenburg. “De samenwerking is altijd een uitdaging bij dit soort omvangrijke, technisch complexe projecten. Het is belangrijk dat je elkaar door en door leert kennen, en dat je elkaar erop kunt aanspreken als bepaalde zaken anders dreigen te lopen. Daarom hebben we, soms ook onder leiding van een onafhankelijke externe deskundige, evaluatiemomenten ingebouwd. Hoe gaat het? Waar lopen we tegenaan? En: waar kunnen we het proces verbeteren? Mede dankzij deze structurele reflectie op het eigen en elkaars functioneren, zijn we erin geslaagd het project volgens planning in december 2015 op te leveren.” Daarmee is de samenwerking overigens nog niet beëindigd, vertelt Valkenburg. “Het consortium verzorgt de komende acht jaar ook nog het onderhoud van de weg en de tunnel. Zodat deze bijzondere weg ook bijzonder en functioneel blíjft.”